Sayfa: [1]
Gönderen Konu: Hat Sanatı Nedir?  (Okunma Sayısı 1086 Defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi Konuyu İncelemekte.
Milena
Yönetici.
*
Cinsiyet: Bayan
Mesaj Sayısı: 1175



Üyelik Bilgileri
« : 24 Mayıs 2013, 22:22:47 »

Hat sanatı denilince Arap harfleri çevresinde oluşmuş güzel yazı sanatı akla gelir. Bu sanat Arap harflerinin 6.-10. yüzyıllar arasında geçirdiği uzunca bir gelişme döneminden sonra ortaya çıkmıştır.

Türkler Müslüman olduktan ve Arap alfabesini benimsedikten sonra uzun bir süre hat sanatına herhangi bir katkıda bulunmamışlardır. Türkler hat sanatıyla Anadolu'ya geldikten sonra ilgilenmeye başladılar ve bu alanda en parlak dönemlerini de Osmanlılar zamanında yaşadılar. Yakut-ı Mustasımi'nin Anadolu'daki etkisi 13. yüzyıl ortalarından başlayıp 15. yüzyıl ortalarına kadar sürdü. Bu yüzyılda yetişen Şeyh Hamdullah (1429-1520) Yakut-ı Mustasımi'nin koyduğu kurallarda bazı değişiklikler yaparak Arap yazısına daha sıcak daha yumuşak bir görünüm kazandırdı. Türk hat sanatının kurucusu sayılan Şeyh Hamdullah'ın üslup ve anlayışı 17. yüzyıla kadar sürdü. Hafız Osman (1642-98) Arap yazısına estetik bakımdan en olgun biçimini kazandırdı. Bu tarihten sonra yetişen hattatların hepsi Hafız Osman'ı izlemişlerdir.

Türkler altı tür yazı (aklâm-ı sitte) dışında İranlılar'ın bulduğu tâlik yazıda da yeni bir üslup yarattılar. Önceleri İran etkisinde olan tâlik yazı 18. yüzyılda Mehmed Esad Yesari (ölümü 1798) ile oğlu Yesarizade Mustafa İzzet'in (ölümü 1849) elinde yepyeni bir görünüm kazandı. Türk hat sanatı 19. yüzyılda ve 20. yüzyıl başlarında da parlaklığını sürdürdü ama 1928'de Arap alfabesinden Latin alfabesine geçilince yaygın bir sanat olmaktan çıkıp yalnızca belirli eğitim kurumlarında öğretilen geleneksel bir sanat durumuna geldi.

Yazı Türleri

Hat sanatının doğduğu dönemde ortaya çıkan altı tür yazı ile İranlılar'ın bulduğu tâlik dışında başka birçok yazı türü daha vardır. Bunların bir bölümü fazla yaygınlaşamamış bir bölümü de belli alanlarda kullanılmıştır. Örneğin Türkler'in geliştirdiği divani yazı yalnızca Divan-ı Hümayun'da yazılan önemli belgelerde yazılması ve okunması özel eğitim gerektiren siyakat ise mali kayıtlarda kullanılmıştır. Kolay yazıldığı için günlük yaşamda yaygın olarak kullanılan bir yazı türü olan rik'a da 19. yüzyılda sanat yazısı durumuna gelmiştir. Rik'a ile altı yazı türünden biri olan rika birbirine karıştırılmamalıdır.

Hat sanatında yazılar büyüklüklerine göre de farklı adlarla anılırdı. Duvarlara asılan levhalarda cami türbe gibi dinsel yapılardaki kuşak ve kubbe yazılarında her tür yazıtta kullanılan ve uzaktan okunabilen yazılara iri anlamında celi adı verilirdi. Daha çok sülüs ve tâlik yazının celisi kullanılmıştır. Alışılmış boyutlardan daha küçük harflerle yazılan yazılara hurde gözle kolay seçilemeyecek boyuttaki yazılara da gubari (toz) denilirdi.

Yazı Araç Gereçleri

Hat sanatında da yazının temel aracı kalemdir. Hat sanatında kalem olarak daha çok kamış kullanılırdı. Kamışın ucu yazılacak yazının kalınlığına göre makta denilen sert maddelerden yapılmış altlığın üstünde eğik olarak tutulur ve kalemtıraş olarak adlandırılan özel bir bıçakla yontulurdu. Celi yazılar ise ağaçtan yapılmış kalın uçlu kalemlerle yazılırdı. Çok ince yazılar için madeni uçlar da kullanılmıştır. Hat sanatında kullanılan mürekkep de özel olarak hazırlanırdı. Yağlı isin çeşitli katkı maddeleriyle karıştırılmasıyla elde edilen bu mürekkep akıcı biçimde yazı yazmayı sağlar yanlış yazma durumunda da kolayca silinirdi. Hat sanatında kullanılan kâğıtlar da özeldi. Mürekkebi emip dağıtmaması kaleme akıcılık sağlaması için kâğıtlar âhar denilen bir maddeyle saydamlaştırılırdı.

Hat Eğitimi

Hat sanatıyla uğraşan kişiye �üzel yazı yazan sanatçı�anlamına gelen �attat�adı verilir. Hattatlar yüzyıllar boyu usta-çırak ilişkisi içinde yetişmişlerdir. Hat sanatını öğrenmeye heveslenen kişi bir hattattan ders alırdı. Başlangıçta alıştırma niteliğinde çalışmalara dayanan ve �eşk�adı verilen bu dersler tek tek harflerin yazılışının öğrenilmesiyle başlar harflerin birleşme biçimleriyle sözcüklerin ve tümcelerin yazılış tarzlarının öğrenilmesiyle sürerdi. Ortalama üç beş yıl kadar süren bu eğitimin sonunda hattat adayı iki ya da üç hattatın önünde yazı yazarak bir çeşit sınav verirdi. Hattatlar bu yazıyı beğenirlerse altına imzalarını koyarlardı. Buna başarı ya da izin belgesi anlamına gelen �cazetname�adı verilirdi. İcazetname almamış kişi hattat sayılmaz dolayısıyla yazdığı bir yazının altına adını koyamazdı
Logged

Kadın Temsilcisi
KadıncaForum
*****

Offline

Mesajlar: 27199

View Profile
Re: Hat Sanatı Nedir?
« Posted on: 26 Haziran 2019, 08:44:11 »

 
      uyari
Merhaba Ziyaretçi, Öncelikle Sitemize Hosgeldin. Ben KadıncaForum Botu Olarak Siteden Yararlanabilmeniz İçin, Üye Olmanızı Öneririm. Unutmayınız! Bu Site Sadece, Biz Kadınlara Özeldir.

giris  kayit
Anahtar Kelimeler: Hat Sanatı Nedir? oyunlari, Hat Sanatı Nedir? programi, Hat Sanatı Nedir? oyunu indir, Hat Sanatı Nedir? program yükle, Hat Sanatı Nedir? download, Hat Sanatı Nedir? istenmeyen tüyler, Hat Sanatı Nedir? resimleri, Hat Sanatı Nedir? haber, Hat Sanatı Nedir? yükle, Hat Sanatı Nedir? lazer epilasyon, Hat Sanatı Nedir? msn eklentisi, sarki sözleri
Sayfa: [1]
 
Gitmek istediğiniz yer:  


Benzer Konular
Konu Başlığı Başlatan Yanıtlar Görüntü Son Mesaj
Yüz Okuma Sanatı Yeni
Kitaplar Hakkında Bilgi ve Özetler
Milena 1 1483 Son Mesaj 16 Temmuz 2013, 03:55:51
Gönderen : Karaelmas
Mesajlaşma Sanatı Yeni
Serbest Kürsü
Mavi_Kiyamet 0 984 Son Mesaj 09 Aralık 2012, 21:56:11
Gönderen : Mavi_Kiyamet
Uygur Sanatı Yeni
Dünya Kültürleri
M£LİK£:)) 0 1089 Son Mesaj 01 Ocak 2013, 02:26:17
Gönderen : M£LİK£:))
Bizans Sanatı Yeni
Dünya Kültürleri
M£LİK£:)) 0 998 Son Mesaj 01 Ocak 2013, 02:32:13
Gönderen : M£LİK£:))
Cam Işleme Sanatı Nedir? Yeni
Kadınca
imge34 0 1102 Son Mesaj 05 Temmuz 2013, 19:39:03
Gönderen : imge34